HVC werkt samen met inwoners en gemeenten aan het voorkomen van afval. We scheiden en hergebruiken het afval dat wel ontstaat en halen hieruit zoveel mogelijk grondstoffen en energie.
Minder afval, meer afvalscheiding en meer recycling
HVC streeft naar een toekomst zonder afval door afval zoveel mogelijk te voorkomen. Het afval dat wel ontstaat, wordt zorgvuldig gescheiden zodat het kan worden gerecycled tot nieuwe grondstoffen. Voor de 52 aandeelhoudende gemeenten verwerkt HVC het afval en in 27 gemeenten zamelen we bij 629.187 huishoudens en via afvalbrengstations in. Zo hebben we direct invloed op de hoeveelheid en kwaliteit van het gescheiden afval dat hoogwaardig gerecycled kan worden.
Samen met gemeenten en waterschappen werkt HVC aan een afvalvrije samenleving. Minder restafval betekent minder verbranding, lagere kosten en minder CO₂-uitstoot – goed voor milieu en portemonnee, zeker nu de kosten voor verbranding stijgen door overheidsmaatregelen.
Doelstelling
HVC richt zich op maximaal hergebruik van materialen en lagere CO2-emissies in de gehele afvalverwerkingsketen. Door het stimuleren van afvalpreventie, het scheiden en sorteren van afval en zoveel mogelijk grondstoffen uit restafval en residuen terug te winnen, streeft HVC naar een nog sterkere daling van de hoeveelheid restafval.
Wij ondersteunen de 27 gemeenten waar wij huishoudelijk afval inzamelen in hun beleid gericht op het verminderen van de hoeveelheid restafval, het verbeteren van grondstofstromen en een betaalbare heffing. Dit doen we o.a. door inwoners te faciliteren bij het scheiden van grondstoffen aan huis, de goede afvalscheider te belonen (recycle-tarief) en door het geven van uitleg en voorlichting aan inwoners. Ook het voorkomen van afval, preventie, maakt hier deel van uit. Hier nemen we graag het voortouw en proberen we verschillende invalshoeken uit.
Als alternatief voor het recycle-tarief heeft HVC de recycle-keuze ontwikkeld. Dit is een vrijwillig systeem dat inwoners beloont voor het aanbieden van minder restafval. Zij krijgen dan korting op hun afvalstoffenheffing. Dit betekent lagere kosten én een schoner milieu.
Activiteiten en resultaten
Voorkomen van afval is een belangrijke stap in ons streven naar een afvalvrije samenleving. Van 2017 tot en met 2025 is de gemiddelde hoeveelheid huishoudelijk restafval in ons verzorgingsgebied gedaald van 225 kilo naar 159,2 kilo per inwoner. Om deze daling vast te houden blijft aandacht voor afvalreductie belangrijk.
Afvalpreventie
In 2025 hebben we samen met verschillende andere organisaties ingezet op afvalpreventie. We hebben de Week Zonder Afval, een initiatief van Zero Waste Nederland, mede mogelijk gemaakt. Tijdens de Week Zonder Afval vragen we aandacht voor de hoeveelheid afval die we met zijn allen produceren en laten we zien dat het anders kan. Door slimmer om te gaan met wat we kopen, gebruiken en weggooien.
Afvalpreventie is de sleutel waar we samen aan werken. Door ons gedrag en onze gezamenlijke normen te veranderen, van wat we kopen tot hoe we het gebruiken, voorkomen we afval. Samen met HVC inspireren we mensen om die stap te zetten, op een positieve en uitnodigende manier.
uiting campagne
Ook hebben we bijgedragen aan de serie Kringlopen met Francis, samen met de Provincie Noord-Holland, gemeente Alkmaar, gemeente Amsterdam en gemeente Hoorn.
Voor onze gemeenten hebben we een expeditie Back To The Future ontwikkeld. Het is een interactieve methode waarin we met raadsleden een reis maken om te komen tot duurzame beleidsmaatregelen voor een grondstoffen- of recycleplan. Afvalpreventie maakt hier een belangrijk onderdeel van uit.
Recycle-tarief
Per 1 januari 2025 heeft de gemeente Drechterland het recycle-tarief ingevoerd om het scheiden van afval te stimuleren en daarmee de hoeveelheid restafval te verminderen. De afvalstoffenheffing, die de gemeente aan huishoudens berekent, bestaat dan uit een vast en een variabel deel. De hoogte van het vaste deel is afhankelijk van het aantal mensen per huishouden. Het variabele deel wordt bepaald door het aantal keer dat de grijze bak voor restafval wordt aangeboden of een zak restafval in de ondergrondse container wordt gegooid.
Met het recycle-tarief stimuleren we inwoners om hun afval beter te scheiden. Positief is dat inwoners deze verandering goed oppakken, want het vraagt ook inzet van hun kant. Zij hebben ervoor gezorgd dat, sinds de invoering, de hoeveelheid restafval met ruim 40% is gedaald. Dat zijn mooie resultaten, dus complimenten aan onze inwoners! Dit belooft veel goeds voor 2026.
Recycle-keuze
De gemeente Beverwijk heeft begin oktober 2025 als eerste gemeente in Nederland gekozen voor invoering van recycle-keuze per 1 januari 2027. Dit is een nieuwe manier van afvalinzameling waarbij inwoners zelf kiezen of ze willen meedoen aan een beloningssysteem voor goed afval scheiden. Wie zich aanmeldt en minder restafval aanbiedt, krijgt korting op de afvalstoffenheffing van de gemeente. De verwachting is dat dit leidt tot hogere tevredenheid, doordat mensen bewust kiezen wat bij hen past.
Evaluatie Challenge gemeente Opmeer
De challenge ‘minder grijs, iedereen prijs’ in de gemeente Opmeer liep van oktober tot december 2024 en is in 2025 geëvalueerd. De challenge had als doel om 100 gram restafval per persoon per dag te besparen. Hoewel dit doel niet werd gehaald, daalde het fijn huishoudelijk restafval toch met 6,9% (ca. 25 gram per inwoner per dag).
De Challenge Opmeer laat zien dat gedragsverandering in de praktijk complex is. Zelfs als het doel niet volledig wordt gehaald, kan het effect op bewustzijn en gemeenschapszin groot zijn. Juist door te experimenteren en samen te leren, bouwen we aan de fundamenten voor blijvende verandering.
Afvalvrij Velserbroek
De proeftuin ‘Wij samen Afvalvrij’ in de Maadbuurt van de wijk Velserbroek liep van november 2024 tot augustus 2025. Samen met een buurtpanel en de gemeente Velsen organiseerde HVC o.a. buurtdagen, een mobiele milieustraat en gingen afvalcoaches langs bij bewoners om vragen over afvalscheiding te beantwoorden. De nadruk lag op het voorkomen van afval en het verminderen van restafval. In de beginfase heeft het buurtpanel ideeën aangedragen en tijdens de uitvoering zijn zij regelmatig betrokken. De hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval is van 107 kg (2024) gedaald naar 70 kg per inwoner. De grootste verbetering komt door afname van gft in het restafval.
Doorkijk naar 2026
In 2026 gaan we door met onze activiteiten om de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar te reduceren met activatie-campagnes en afvalpreventie-acties. We zetten de expeditie Back the Future in voor raadsleden en implementeren deze als onderdeel van ons stappenplan om te komen tot nieuw afval(vrij)beleid.
Per 1 januari 2026 wordt het recycle-tarief ingevoerd bij de gemeente Zeewolde.
De voorbereidingen voor het invoeren van recycle-keuze in de gemeente Beverwijk starten in 2026. Inwoners krijgen uitgebreide informatie over de veranderingen en hoe zij zich kunnen aanmelden. De recycle-keuze gaat in per 1 januari 2027.
Meer afvalscheiding
Scheiden van afval kan aan de bron, door inwoners, of na inzameling door machines plaatsvinden. Bij machinale scheiding, nascheiding genaamd, worden plastic, blik en drinkpakken ná inzameling gescheiden van het restafval. We bieden gemeenten een maatwerkoplossing wat betreft de toepassing op basis van een analyse van de stedelijkheidsklasse, de opbouw van de gemeente en het type woningen. Zo kan gekozen worden voor het beste resultaat op buurt- of wijkniveau. Uiteindelijk bepalen gemeenten zelf wat voor hun gemeente het beste past.
Activiteiten en resultaten
Inzameldienstverlening voor gemeenten
Vanaf januari 2025 verzorgt HVC ook de inzameling van het huishoudelijk afval in de gemeente Westland. Daarmee breidt HVC haar dienstverlening uit naar 27 gemeenten.
Met de colleges van de Drechtsteden heeft HVC een nieuwe dienstverleningsovereenkomst voor afvalinzameling en taken op beheer en onderhoud van de openbare ruimte vastgesteld. Deze overeenkomst gaat in per januari 2026 met een looptijd voor onbepaalde tijd, met iedere vier jaar een herijking.
Verbeteren kwaliteit: wijkgerichte aanpak en sleutelrol voor chauffeurs
In gebieden waar de kwaliteit van de ingezamelde afvalstoffen onvoldoende is, zetten we een wijkgerichte aanpak in. In de wijk voeren we fysieke controles uit op afvalbakken, gaan afvalcoaches in gesprek met inwoners aan de deur en ontvangen alle inwoners in de betreffende wijk een brief met uitleg en aankondiging van de controles. In 2025 waren er wijkgerichte aanpakken in Wormerland, Stede Broec en Schagen. In Stede Broec leidde dit tot een daling van 20% stoorstoffen in pbd.
Chauffeurs spelen een sleutelrol door dagelijks bakken te controleren op vervuiling. Niet-geleegde bakken worden voorzien van duidelijke informatie via een bakhanger. Alle meldingen worden vastgelegd in het meldsysteem, waarmee gericht kan worden gemonitord en verbeterd.
Verbouwing recycleplein Zaandam
Het afvalbrengstation in Zaandam is in 2025 omgebouwd tot een recycleplein. Het is gebouwd met duurzame en gebruikte bouwmaterialen. Bewoners kunnen, naast grof afval, hier hun kringloopspullen inleveren.
Proef herbruikbaar hout
Op de recyclepleinen kunnen inwoners hun herbruikbaar hout zoals balken, planken, pallets en tafelbladen apart inleveren. Deze proef in Alkmaar is succesvol gebleken en nu geïmplementeerd. HVC werkt hiervoor samen met onder andere sociale werkplaatsen en duurzame meubelmakers.
Statiegeldbulkmachines
Tussen september 2024 en half 2025 zijn op de afvalbrengstations in Beverwijk, Westknollendam en Dordrecht statiegeldbulkmachines geplaatst. Dit was een gezamenlijke pilot van Statiegeld Nederland (SNL) en HVC. Met deze speciale bulkmachines kunnen grote hoeveelheden statiegeldflesjes en -blikjes in één keer worden ingeleverd, tot wel 100 stuks per keer. Uit de evaluatie blijkt dat bezoekers positief zijn over de nieuwe dienstverlening. Ongeveer 5% van de ABS-bezoekers levert statiegeldverpakkingen in. Twee derde van de inwoners combineert het inleveren van statiegeldverpakkingen met andere afvalstromen. Op basis van de uitkomsten continueren we deze dienstverlening en gaan we deze uitbreiden naar andere locaties.
Grof huishoudelijk afval
In 2025 is het grof huishoudelijk restafval op de HVC-afvalbrengstations met 20% gedaald. Om afvalscheiding te bevorderen is het bordje bij de restafvalcontainer verwijderd en ondersteunen medewerkers bezoekers actief bij het sorteren van afval. Zo komt meer materiaal in de juiste container en verloopt de afvalverwerking efficiënter.
Onze afvalbrengstations en recyclepleinen spelen een cruciale rol bij het scheiden van grof huishoudelijk afval. Door het bordje bij de container met grof restafval weg te halen en bezoekers persoonlijk te begeleiden, belandt afval vaker in de juiste container. De inzet en betrokkenheid van onze medewerkers is hierbij belangrijk. Zo vergroten we de mogelijkheid om afval te hergebruiken of recyclen tot nieuwe grondstoffen en producten.
Campagne Gooi Raak!
Met de campagne "Gooi Raak!" stimuleert HVC inwoners op een speelse en laagdrempelige manier om zich meer bewust te worden van het belang van afvalscheiding. Uit onderzoek blijkt namelijk dat maar liefst 68% van het restafval eigenlijk in een andere afvalbak thuishoort. Als dit in het restafval belandt, wordt het verbrand en gaan waardevolle grondstoffen verloren. Door afval in de juiste bak te gooien, kan het worden verwerkt tot compost, nieuwe verpakkingen of zelfs groen gas.
De campagne liep van september 2025 tot februari 2026, met uitzondering van december, in de 25 gemeenten waar HVC het afval inzamelt. Met de online Gooi Raak-quiz, straatacties en tips motiveren we mensen op een positieve manier het afval in de juiste bak te gooien.
Resultaten in 2025:
Bereik: We bereikten ruim 860.000 mensen online met de campagne.
Deelname: Meer dan 95.000 mensen deden mee aan de Gooi Raak-quiz.
Kennisniveau: 50% van de deelnemers beantwoordde minimaal 70% van de vragen correct.
Ik geloof dat iedereen zijn best wil doen voor een beter milieu. Dat begint bij afval voorkomen. Minder verspillen, bewuster kiezen. En wat overblijft willen we zo goed mogelijk scheiden. Met onze campagne Gooi Raak! maken we dat leuker en eenvoudiger. Elke juiste worp in het spel is scoren voor jezelf én voor een schonere wereld.
HVC app
Om inwoners makkelijk en snel informatie te geven over afval en afval scheiden hebben we al een aantal jaren de HVC-app. Dit is een digitale afvalcoach, met advies op maat en inzicht in de eigen gegevens. Het aantal gebruikers is in 2025 gegroeid met ruim 165.000, waarvan meer dan 55.000 gebruikers uit een recycle-tariefgemeente.
Pilot digitale afvalpas
In 2025 voerden we in Alkmaar een pilot uit om een nieuwe techniek voor de digitale afvalpas te testen, geschikt voor iOS. Collega’s van de gemeente Alkmaar en HVC werkten hieraan mee. Begin 2026 evalueren we de resultaten. Het doel van de digitale afvalpas is dat inwoners deze eenvoudig in de HVC-app op hun mobiele telefoon hebben. Zo hebben zij de pas altijd bij de hand bij het gebruik van verzamelcontainers. Binnen een huishouden kunnen meerdere passen worden aangemaakt. De fysieke afvalpas van HVC blijft daarnaast gewoon bestaan.
Klanttevredenheidsonderzoek
HVC is in een aantal gemeenten in Noord-Holland, Flevoland en Zuid-Holland verantwoordelijk voor de afvalinzameling. Om structureel inzicht te krijgen in hoe inwoners deze dienstverlening ervaren, voeren we sinds 2019 tweejaarlijkse klanttevredenheidsonderzoeken uit. Het doel van dit onderzoek is om een helder beeld te krijgen van de ervaringen en tevredenheid van inwoners met de afvalinzameling en de diensten in de openbare ruimte. De resultaten helpen ons om samen met gemeenten het scheiden en recyclen van afval verder te verbeteren en toegankelijker te maken.
In 2024 namen 12.449 inwoners uit 23 gemeenten deel aan de vierde meting, de gemiddelde beoordeling voor de dienstverlening steeg toen van een 7.0 in 2022 naar een 7.5 in 2024. In 2025 zijn we gestart met de voorbereiding voor het klanttevredenheidsonderzoek dat we in 2026 afnemen.
Doorkijk naar 2026
We gaan de digitale afvalpas verder uitrollen en breiden het aantal statiegeldbulkmachines op afvalbrengstations in Schagen en Den Helder en op het recycleplein Alkmaar uit.
Meer recycling
Naast preventie en afval scheiden is recycling een belangrijke activiteit om te voorkomen dat grondstoffen verloren gaan. Voor de meeste afval-/grondstofstromen is het gescheiden inzamelen daarvan cruciaal om hoogwaardige recycling mogelijk te maken. Dat geldt zowel voor afvalstromen die inwoners meestal al thuis apart houden, zoals papier en karton, gft, textiel en glas, als voor diverse soorten grof afval die zij naar een afvalbrengstation brengen.
Activiteiten en resultaten
Fosfaatterugwinning uit zuiveringsslib
Fosfaat is een kritieke grondstof voor landbouw en industrie. Nederland verliest jaarlijks circa 23 miljoen kg fosfaat via afvalwater en slib. Het terugwinnen daarvan verkleint de afhankelijkheid van geïmporteerd fosfaaterts. De resultaten van de in 2023 uitgevoerde pilot voor fosfaatterugwinning uit de verbrandingsas van zuiveringsslib zijn positief en liggen in lijn met de eerder uitgevoerde testen. De resultaten van het pilotonderzoek zijn samengevat en gepubliceerd in een rapport van STOWA (het kenniscentrum van de waterschappen in Nederland). Vervolgstappen zijn het nader uitwerken van een ontwerp voor een full-scale installatie.
In 2025 heeft HVC as van de slibverwerkingsinstallatie aangeleverd als grondstof voor de productie van de Puraloop fosfaat kunstmest. Deze kunstmestkorrel is beschikbaar op de Europese markt. In totaal gaat het om de levering van 1.775.760 kg as (1775 ton), met een fosfaatgehalte (P2O5) van 28,4%. We hebben dus 504 ton P2O5 geleverd. De as van de slibverwerkingsinstallatie als grondstof wordt voor de kunstmestproductie meegenomen in de kwaliteitsaudits conform de Europese Fertiliser Product Regulation (EU FPR).
Folies scheiden
In Alkmaar is de installatie om machinaal te scheiden uitgebreid met een folie ombouw waarmee extra folies uit de plastic, blik en drinkpakken stroom gehaald worden. Door deze aanpassing zijn minder transportbewegingen nodig naar onze kunststofsorteerinstallatie in Heerenveen.
Doorontwikkeling nascheiding
Voor het machinaal nascheiden van fijn huishoudelijk restafval beschikt HVC over een installatie in Alkmaar. Sinds begin 2025 is de capaciteit van deze installatie uitgebreid, waardoor we meer pbd uit het restafval kunnen halen. We onderzoeken ook de haalbaarheid van een tweede, grotere installatie.
Meer recycling door wassen bodemas
Sinds 2015 wast HVC bodemas van de afvalenergiecentrales in Alkmaar en Dordrecht. De gewassen bodemas is een volwaardige vervanger van (zee)zand, waardoor er minder zand hoeft te worden afgegraven. De installatie levert uitsluitend vrij toepasbare bouwstof die gebruikt kan worden voor de fundering en ophoging in grond-, weg- en waterbouwprojecten. Waardevolle metalen zoals ijzer, non-ferro (NF) en roestvrijstaal (RVS), halen we uit de bodemassen en worden gerecycled. In 2025 leverde dit 27 kton recyclebaar metaal op. Het spoelwater reinigen we continu en gebruiken we steeds opnieuw.
Vanaf 2026 is het Circulair materialenplan (CMP) van de Rijksoverheid van kracht en moet alle bodemas vodoen aan de eisen voor niet-vormgegeven bouwstof uit de regeling bodemkwaliteit 2022. Dit betekent dat alle bodemassen in Nederland gewassen dienen te worden.
Compost
Gft en etensresten van inwoners verwerken we in onze installaties in Purmerend en Middenmeer tot compost en groen gas. De compost wordt door agrariërs gebruikt om de vruchtbaarheid van hun bodem te verbeteren. Groen gas leveren we als duurzame energie aan het openbare net.
In 2025 hebben we 201 kton groente, fruit- en tuinafval en etensresten ontvangen en verwerkt (2024: 209 kton). Hieruit hebben we in totaal 73 kton compost (2024: 82 kton) geproduceerd.
Op 29 maart is de landelijke compostdag georganiseerd bij de compostering van HVC in Purmerend. Inwoners kunnen gratis compost afhalen als bedankje voor het scheiden van gft en etensresten. Ook heeft HVC compost geleverd aan aandeelhoudende gemeenten die een eigen compostdag organiseerden.
Modernisering en uitbreiding composteerinstallatie
Om de groei van de hoeveelheid gft-afval die we bij inwoners inzamelen te kunnen verwerken én om meer processen binnen uit te kunnen voeren zijn we in april 2025 gestart met de uitbreiding en modernisering van de composteerinstallatie in Middenmeer. Er komt een nieuwe hal voor het lossen en het voorbewerken van het gft en voor de nabewerking van het compost en de reststromen. Daarnaast komen er 5 nieuwe tunnels voor compostering van 60 kton extra gft, inclusief een vergroting van het luchtbehandelingssyteem. Doordat activiteiten naar binnen worden verplaatst zullen een aantal geur- en geluidsbronnen buiten verdwijnen.
Land- en tuinbouw gebaat bij schone compost
Gft-afval hoort alleen groente-, fruit- en tuinafval en etensresten te bevatten. Toch belandt er steeds vaker vervuiling in de groene bak zoals glas, plastic, luiers en textiel. Vervuild gft is erg moeilijk en kostbaar om schoon te maken om te kunnen verwerken tot compost of biogas.
HVC controleert het binnenkomende gft met afvalinspecties en sorteeranalyses en geeft feedback aan gemeenten. Bij te veel vervuiling wordt een vracht afgekeurd en verbrand, maar dat willen we voorkomen. Dit is namelijk slecht voor het milieu en brengt bovendien meer kosten met zich mee.
Samen met ketenpartners werkt HVC aan oplossingen om de vervuiling in het gft-afval terug te dringen. Daarnaast zou de modernisering van onze installatie ons de mogelijkheid moeten geven vervuiling in de voor- en nabewerking beter uit het gft en compost te halen.
Doorkijk naar 2026
De uitbreiding en modernisering van de composteerinstallatie in Middenmeer loopt door in 2026 en zal naar verwachting medio 2027 helemaal klaar zijn. Het is een belangrijke stap om meer organische stromen te verwerken. De verwerkingscapaciteit gaat van 140 kton gft-afval naar 200 kton per jaar. Het biedt ons straks ook de mogelijkheid om reststromen zelf op te werken tot biomassa van een betere kwaliteit, die we anders elders laten verwerken.
Door meer gft uit restafval te halen en door meer residustromen in de nieuw te bouwen installatie zelf te verwerken, verbranden we minder afval. Dit resulteert in een toename van de hoeveelheid geproduceerde A-kwaliteit compost en een afname van CO2-emissie. Daarmee draagt het project bij aan het zo hoogwaardig mogelijk verwerken van afvalstromen.
Beheren openbare ruimte (BOR)
In 24 gemeenten is HVC actief in het beheren van de openbare ruimte. De BOR-taken die we uitvoeren zijn divers: we vegen, legen afvalbakken en beheren onkruid en plaagdieren op een milieu- en diervriendelijke manier. Ook zorgen we voor veilige wegen en voet- en fietspaden door bij sneeuw en gladheid de wegen begaanbaar te houden. Hiervoor staan we 6 maanden per jaar paraat met onze voertuigen. Andere BOR-taken zijn kolken zuigen, plaatsen en legen van bladkorven, schoonspuiten van objecten en hondenpoep zuigen. Dit doen we zoveel mogelijk met duurzame, elektrische voertuigen.
Activiteiten en resultaten
Per 1 januari 2025 is de dienstverlening onkruidbeheersing en vegen gestart in de gemeente Schagen. Hiervoor is een nieuwe locatie in Schagen ingericht, wat bijdraagt aan een efficiënte uitvoering van de werkzaamheden en kortere aanrijtijden. Met deze uitbreiding vergroot HVC haar inzet in het beheren van de openbare ruimte en ondersteunt zij gemeenten bij het duurzaam en professioneel onderhoud van de leefomgeving.
Onkruid beheersen met warm water
Begin juli 2025 is het nieuwe warmwaterstation in Alkmaar geopend. Met dit warme water beheerst HVC onkruid in acht gemeenten. Het station werkt op restwarmte van de afvalenergiecentrale in plaats van hout gestookte ketels. Hierdoor combineren we bestaande energiebronnen met milieuvriendelijke onkruidbeheersing, zónder extra uitstoot van schadelijke stoffen.
