Spring naar inhoud

bestuur.

Risicobeheer

Algemeen

Risicobeheer bij HVC is een integraal en continu proces dat gericht is op het tijdig onderkennen, evalueren en beheersen van materiële risico’s die de strategische, operationele en financiële doelstellingen van de organisatie kunnen beïnvloeden. Ook in 2025 blijft de risicobereidheid van NV HVC laag, in lijn met voorgaande jaren. Het uitgangspunt is dat risico’s zo veel mogelijk worden voorkomen en dat, waar dit niet mogelijk is, de gevolgen zo goed mogelijk worden beperkt.

Ontwikkelingen in het externe speelveld waaronder meer netcongestie, energiemarktvolatiliteit en aanscherping van regelgeving en interne verbeteracties zoals professionalisering van risicodialogen, cyberrisico‑analyses en versterking van verzekerbaarheid, hebben in 2025 het risicoprofiel en de beheersmaatregelen verder gevormd.

Raamwerk, principes en methodes

Het risicobeheer van HVC is stevig verankerd in de organisatie, waarbij de lijnorganisatie primair verantwoordelijk is voor risicobeheersing, ondersteund door een centrale afdeling risicomanagement. Het raamwerk is gebaseerd op COSO ERM en ISO 31000, waarbij HVC inzet op een combinatie van formele processen (risico-identificatie, risicoregistratie, monitoring, rapportage) en een risicobewuste bedrijfscultuur waarin medewerkers kritische reflectie toepassen, risico’s en kansen bespreken en afwijkingen vroegtijdig signaleren.

Ontwikkelingen risicomanagement 2025

Veiligheid blijft het fundamentele uitgangspunt binnen HVC. In 2025 is wederom geïnvesteerd in brand  en explosieveiligheid binnen de verbrandingsketen. De problematiek van gedumpte lachgascilinders blijft een operationeel risico met impact op personeel, installaties en procescontinuïteit. Daarom zijn detectiesystemen en voorstortprocessen verder aangescherpt en worden aanvullende technische aanpassingen doorgevoerd.

Verzekeraar FM (Voorheen FM Global) is een partner in procesveiligheid en ondersteunt HVC bij de (brand) risicobeoordelingen. De HPR status (Highly Protected Risk) van AEC Dordrecht is in 2025 geborgd, waarmee het niveau van preventieve maatregelen voldoet aan de hoogste standaarden van FM. Ook in Alkmaar is voortgang geboekt. Een belangrijke mijlpaal in 2025 is de afronding van het deNOx project op lijn 3, dat zorgt voor emissiereductie en een betere betrouwbaarheid van de installatie. Nieuwe en grote installaties zoals CO₂-afvang en de uitbreiding van de composteerinstallatie in Middenmeer worden standaard conform HPR randvoorwaarden ontworpen.

Voor het management van de grotere ondernemings- en projectrisico’s maakt HVC gebruik van de applicatie RiskID. Deze software ondersteunt het voeren van effectieve risicodialogen en borgt de registratie van kritieke risico’s. Het uitvoeren van een risico analyse is standaard bij grote infrastructurele projecten. In de nieuwe stage gate aanpak voor projecten is risicomanagement ingebed en onderdeel van de gate reviews.

In het najaar van 2025 zijn de toprisico’s van HVC door de business unit managementteams geïnventariseerd en geëvalueerd en vervolgens door de Directie vastgesteld.

Net als in de voorgaande jaren is frauderisicobeheersing in 2025 een structureel aandachtspunt. Hoewel er geen significante incidenten zijn geconstateerd en geen meldingen via meldprocedures of audits zijn vastgesteld, blijft HVC alert op risico’s in processen en financiële verslaglegging. De belangrijkste frauderisico’s voor HVC blijven cyberdreigingen en ongeautoriseerde toegang tot systemen, onttrekking van geld of goederen, onjuiste toerekening of rapportage van financiële posten, kwetsbaarheden in inkoopprocessen en grote projecten. 

De aanpak die in eerdere jaren is ingezet, is in 2025 doorgezet: bewustwording binnen Business Units, periodieke risicodialogen, actualisatie van frauderisico’s binnen RiskID en versterking van soft‑controls. Fraudebeheersing blijft geborgd binnen de reguliere P&C‑cyclus en er zijn in 2025 geen verdere escalaties geweest.

Belangrijkste risico's

Belangrijke risicogebieden voor HVC zijn hierna samengevat. 

Veiligheid, betrouwbaarheid en continuïteit van de installaties

Incidenten kunnen leiden tot uitval, letsel en procesonderbrekingen. Een robuust onderhoudsprogramma is daarom essentieel om installaties veilig en betrouwbaar te laten functioneren. HVC streeft ernaar dat alle installaties voldoen aan de geldende milieunormen. Traditioneel ligt de nadruk op het voorkomen van grote calamiteiten. Dit blijvende risico geldt voor alle omvangrijke installaties en heeft primair betrekking op schade aan procesinstallaties, wat kan resulteren in hoge herstelkosten en langdurige stilstand.

De huidige aanpak richt zich op het minimaliseren van uitval door risicobewustzijn te vergroten en procesrisico’s actief te beheersen via strikte inspecties en gedegen onderhoud. Daarnaast wordt continu geïnvesteerd in fysieke preventiemaatregelen zoals sprinklers en detectiesystemen. Voor veel grootschalige schade scenario’s bestaat bovendien verzekeringsdekking.

Sinds het wettelijk verbod op lachgas worden cilinders vaker bij het afval gedumpt. Deze exploderen in de verbrandingsovens en veroorzaken schade, stilstand en veiligheidsrisico’s voor collega’s in de operatie. Ondanks trendanalyses, bronidentificatie en een voorstort-, inname- en verwijderstrategie—waaronder een permanenentepermanente lachgasverwijderingsinstallatie—blijft ongeplande stilstand door exploderende cilinders een wezenlijk en aanhoudend risico. Daarom wordt aanvullend geïnvesteerd in extra explosiebestendigheid van de installaties.

Naast deze maatregelen voert HVC een programma voor cyberveiligheid in de procesautomatisering, gericht op tijdige voorbereiding op de implementatie van NIS2 in Nederland in 2026.

Naleving van milieunormen wordt actief gemonitord en jaarlijks gerapporteerd in het milieujaarverslag.

Volatiliteit prijzen commodities, kostprijzen grondstof/transport en levering materieel

In 2025 blijft de volatiliteit in energie- en grondstoffenmarkten een bepalende factor voor de financiële en operationele prestaties van HVC. Waar de prijspieken van 2022 en de daaropvolgende correcties in 2023 en 2024 tijdelijk leken, blijkt uit de marktontwikkelingen in 2025 dat prijsschommelingen structureel onderdeel zijn geworden van het energiesysteem. De toename van weersafhankelijke elektriciteitsproductie zorgt voor steeds grotere fluctuaties, zowel in positieve als negatieve prijsklassen. Periodes van negatieve elektriciteitsprijzen komen in 2025 aanzienlijk vaker voor dan in voorgaande jaren, met name tijdens zonnige weekenden en dagen met hoge windproductie. Deze dynamiek leidt niet alleen tot lagere inkomsten voor duurzame productie, maar vergroot ook de complexiteit van dispatching en planning.

Daarnaast blijft HVC geconfronteerd met stijgende of grillige marktprijzen voor materialen, onderdelen en transport. Hoewel sommige prijzen begin 2025 stabiliseerden, blijft de beschikbaarheid van specialistische componenten – zoals vermogenselektronica, transformatoren, staalsoorten en specifieke technische installatiematerialen – onder druk staan. Dit komt door een combinatie van wereldwijde vraaggroei, beperkte productiecapaciteit en geopolitieke onzekerheden die handelsstromen beïnvloeden

Ook de internationale energie-infrastructuur blijft kwetsbaar. Incidenten in kabel- en pijpleidingnetwerken, evenals geopolitieke spanningen rondom energiecorridors, leiden incidenteel tot scherpe prijsbewegingen in gas- en elektriciteitsmarkten. De groei van hernieuwbare energie vergroot het belang van flexibel vermogen, vraagsturing en opslag. Periodes van dunkelflaute blijven leiden tot hogere prijzen voor conventionele energie, terwijl in tegenovergestelde situaties curtailmentopties noodzakelijk zijn.

Om de impact van marktvolatiliteit te beperken, handhaaft HVC een defensieve en niet speculatieve verkoopstrategie voor elektriciteit. Deze aanpak biedt bescherming tegen extreme prijsbewegingen en sluit aan op de risicobereidheid van de organisatie. Tegelijkertijd werkt HVC verder aan flexibiliseringsmogelijkheden, zoals tijdelijke opslag, warmtevraagsturing en optimalisatie in de bedrijfsvoering, om beter in te spelen op dynamische marktcondities.

Obstakels voor realisatie bouwprojecten

HVC richt zich op het schoner maken van energie opwek en hergebruik van grondstoffen. Om dat mogelijk te maken moeten er in de komende jaren veel (nieuw)bouwprojecten worden gerealiseerd. Op de route naar realisatie van projecten herkent HVC een aantal dominante obstakels. 

In 2025 blijft de realisatie van bouw- en aansluitprojecten onder druk staan door een combinatie van externe en interne factoren. De structurele krapte op de technische arbeidsmarkt blijft een van de meest beperkende elementen. Aanneem- en engineeringcapaciteit is schaars, wat kan leiden tot langere doorlooptijden en hogere kosten.

De netcongestieproblematiek is in 2025 verder toegenomen en vormt een van de belangrijkste obstakels voor nieuwe projecten, daar in veel regio’s aansluitcapaciteit niet tijdig kan worden gegarandeerd. Dit kan leiden tot vertraging of aangepaste fasering.

De stikstofuitspraak uit 2024 en de beperkte verwerkingscapaciteit bij omgevingsdiensten hebben het speelveld verder vertraagd. In 2025 is de onzekerheid rondom vergunningstrajecten daardoor hoog gebleven.

Om de impact van deze obstakels te beperken, past HVC projectplanningen en scopes regelmatig aan en worden aannemers en vergunningverleners steeds vroeger in het proces betrokken. Ook wordt actief onderzoek gedaan naar alternatieve oplossingen voor netwerkbeperkingen, zoals tijdelijke opslag, vraagsturing of bijvoorbeeld cable pooling afspraken. De complexiteit rondom netcongestie- en natuurvergunning problematiek wordt centraal aangestuurd bij HVC.

Impact overheidsmaatregelen

De invloed van overheidsmaatregelen op de activiteiten van HVC is in 2025 verder toegenomen. De monitoring- en rapportageverplichting voor afvalverbrandingsinstallaties binnen het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) is in 2025 volledig van kracht geworden, waarmee een belangrijke stap richting mogelijke opname in EU ETS vanaf 2028 is gezet. Dit brengt voor HVC extra administratieve lasten met zich mee en vergroot de onzekerheid over toekomstige kosten. Daarnaast blijft de druk vanuit EU en Rijk toenemen om fossiele subsidies en fiscale voordelen versneld af te bouwen, wat de economische levensduur van verbrandingsinstallaties beïnvloedt.

Andere langjarige dossiers zoals importheffingen, BREF richtlijnen en aanscherpingen in afval- en milieubelastingen zetten de verwerkingskosten in 2025 verder onder druk. Parallel hieraan verplicht de Warmtewet/Wcw door een jaarlijks aanscherpende broeikasgasnorm per warmtekavel HVC tot tijdelijke of aanvullende maatregelen in de warmteproductie indien de beoogde duurzame bron nog niet beschikbaar is, wat kan leiden tot hogere operationele kosten in de transitieperiode. De stikstofregelgeving bleef in 2025 een beperkende factor voor zowel verduurzamingsprojecten als aanleg van warmte-infrastructuur, doordat aanvullende onderbouwingen en langere doorlooptijden nodig waren.

Klimaatrisico

NV HVC is zich zeer bewust van de eigen rol in verduurzaming en klimaatverandering. In relatie tot de eigen doelen en ambities op die vlakken wordt vooral het element tijd als een bedreiging gezien. De uitwerking van Europese dossiers zoals de Fit‑for‑55‑verordeningen, aangescherpte ETS‑richtlijnen, en de Europese Klimaatwet zet druk op nationale en regionale besluitvorming. In Nederland is bovendien onzekerheid ontstaan door de nieuwe beleidsvoornemens van het nieuwe kabinet, waaronder de versnelling van warmtenetten, aanscherping van emissienormen en aanvullende verplichtingen voor bronverduurzaming. De tijdige adoptie van deze klimaatambities door aandeelhouders bepaalt in belangrijke mate de haalbaarheid, kosten en fasering van HVC‑projecten.

Daarnaast nemen de fysieke effecten van klimaatverandering verder toe. In 2025 zijn vaker extremere neerslagpieken, langere hitteperioden en lokale stormschade gemeld, consistent met Europese klimaattrends. Met behulp van inzet van verzekeraars en anderes experts monitort HVC deze ontwikkelingen om kwetsbaarheden in onder meer installaties te identificeren en passende beheersmaatregelen te treffen.

Financiële risico’s

De prijs-, rente-, krediet- en liquiditeitsrisico's worden benoemd in de jaarrekening.