Voorkomen van afval is een belangrijke stap in ons streven naar een afvalvrije samenleving. Van 2017 tot en met  2024 is de gemiddelde hoeveelheid huishoudelijk restafval in onze verzorgingsgebieden gedaald van 225 kilo naar 163,9 kilo per inwoner. Maar dit is nog lang niet voldoende.

In 2024 heeft HVC zich op verschillende manieren ingezet voor afvalpreventie en maken we deel uit van de Koplopergroep Afvalpreventie NL. Samen met de gemeente Opmeer hebben we een challenge georganiseerd om drie maanden lang 100 gram restafval per dag per persoon te besparen. Deze challenge was ook te zien op de Dutch Design Week in Eindhoven. De challenge heeft een afname van 3,2% fijn huishoudelijk afval gerealiseerd. De challenge heeft meer impact gehad bij de inwoners die gebruik maken van bakken aan huis dan bij inwoners die gebruik maken van verzamelcontainers. 

In de recycle-tarief gemeenten is van eind augustus tot en met november campagne gevoerd om inwoners te motiveren tot beter afvalscheiding. Met huis-aan-huis mailings, een promotruck met afvalcoaches en online via korte video’s hebben we inwoners laten zien wat er nog uit het restafval gehaald kan worden.  

Er is een nieuwe landelijke lijst gepubliceerd wat er wel/niet bij plastic, blik en drinkpakken mag. In juni is hier een online campagne voor gevoerd in alle gemeenten met bronscheiding. Hierbij werd o.a. gestimuleerd om de afvalwijzer in de HVC-app te gebruiken. 

Op het recycleplein in Alkmaar kunnen inwoners hun herbruikbaar hout zoals balken, planken, pallets en tafelbladen apart inleveren. Deze proef is gestart om te voorkomen dat goed herbruikbaar hout in de bio-energiecentrale wordt verbrand. Het voorkomen van verbranding leidt tot een substantieel milieuvoordeel, omdat uitstoot van CO₂ (voorlopig) wordt voorkomen. Ook is er een groeiende vraag naar herbruikbaar afvalhout. Houtbewerkers zien de prijs van primair hout stijgen en zijn daarom op zoek naar alternatieven. HVC werkt hiervoor o.a. met sociale werkplaatsen en een duurzame meubelmaker. Het is een intensief en relatief kostbaar proces gebleken. De proef is geëvalueerd en er is besloten om in 2025 op meerdere afvalbrengstations herbruikbaar hout apart te houden omdat er een mooie milieuwinst te behalen is.  

Afvalbrengstations 

Er is op afvalbrengstations in Beverwijk en Zaanstad een bulkmachine geïntroduceerd. Met deze speciale bulkmachines kunnen grote hoeveelheden statiegeldflesjes en -blikjes in één keer worden ingeleverd, tot wel 100 stuks per keer. Begin '25 volgt ook een machine in gemeente Dordrecht. 

Het afvalbrengstation in Alkmaar is verhuisd naar het bedrijventerrein Boekelermeer. Het kreeg niet alleen een nieuwe locatie, maar ook een nieuwe naam én extra mogelijkheden. Vanaf 9 december kunnen bezoekers op het gloednieuwe recycleplein aan de Diamantweg 16 hun grof afval kwijt én spullen voor de kringloop inleveren. Voor de bouw van het nieuwe afvalbrengstation is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van eerder gebruikte materialen.

Beter afval scheiden en minder restafval overhouden is goed voor het milieu én inwoners krijgen invloed op de hoogte van hun afvalstoffenheffing. Met een recycle-tarief wordt de goede afvalscheider beloond en anderen worden uitgedaagd beter hun best te doen. Het geldt zowel voor afval dat thuis wordt gescheiden als voor grof afval. Bij het recycle-tarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: een vast en een variabel deel. De hoogte van het variabele deel wordt bepaald door het aantal keer dat inwoners hun restafvalbak laten legen of een zak in de ondergrondse restafvalcontainer gooien. Steeds meer van onze aandeelhoudende gemeenten gaan over op het recycle-tarief. In gemeenten die het recycle-tarief hebben ingevoerd zien wij een daling van het restafval van zo’n 40%. Het heeft ook een positief effect op het milieu, omdat we meer waardevolle grondstoffen overhouden voor recycling en er minder CO₂-uitstoot is door verbranding.  

Sinds het verbod op lachgascilinders per 1 januari 2023 hebben we te maken met ontploffende lachgascilinders in onze verbrandingsinstallaties. Het lijkt erop dat lachgascilinders in het restafval een blijvend fenomeen worden, dat door de verwerkers zelf zal moeten worden opgelost. In 2024 hebben we geëxperimenteerd met de exploitatie van een lachgasverwijderingsinstallatie, die met magneten de cilinders uit het restafval haalt. Ook analyseren we wijken en regio’s en het restafval van ‘hotspots’ sorteren we uit op cilinders. Lachgascilinders in het restafval leidt tot onverwachte uitval van installaties met hoge kosten en milieu-overschrijdingen tot gevolg. In 2024 heeft HVC 865 explosies gehad in haar installaties en met voorscheiding hebben we ruim 11.716 lachgascilinders uit het restafval gesorteerd.  

Via een vragenlijst krijgen we inzicht in de mening van inwoners over afvalinzameling en onze dienstverlening in de openbare ruimte. Zo weten we wat goed gaat en waar we kunnen verbeteren. We zijn trots op de resultaten van ons klanttevredenheidsonderzoek dat in 2024 is uitgevoerd. Deze is voor onze dienstverlening gestegen van een 7,0 naar een 7,5. Ook de manier waarop we afval inzamelen is beter beoordeeld, met een score van 7,3 (2022 6,9). In totaal deden 12.449 inwoners mee, verdeeld over 23 gemeenten. 

In de grijze bak treffen we nog steeds recyclebaar materiaal aan dat gescheiden had kunnen worden. Via nascheiding kunnen bepaalde stromen, met name PBD, uit het te verbranden restafval worden gesorteerd waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de vermindering van de totale hoeveelheid verbrand afval. HVC werkt aan doorontwikkeling van de nascheiding voor fijn huishoudelijk restafval van 30 tot 40 kton in 2025. 

In 2025 start ook de gemeente Drechterland met het recycle-tarief.  Op deze manier verkleinen we onze voetafdruk. 

Per 1 januari 2025 gaat de inzameling van alle afvalstromen in de gemeente Westland over van Renewi naar HVC. De gemeente en HVC tekenden op 18 april een samenwerkingsovereenkomst.  

Het afvalbrengstation Zaandam wordt omgevormd tot een nieuw modern afvalstation, waar het afval overzichtelijker en veiliger kan worden weggebracht. Tijdens deze verbouwing mogen de inwoners ook gebruikmaken van afvalbrengstation Molletjesveer in Zaanstad en van de milieustraat in Oostzaan. 

In de gemeente Alkmaar starten we in 2025 met het testen van een digitale afvalpas onder medewerkers van zowel de gemeente als van HVC. Deze pas is te gebruiken door Android en iOS gebruikers, wat uniek is in Nederland. We testen of de techniek werkt, zodat we dit ook voor inwoners beschikbaar kunnen stellen.

De lachgascilinders in het restafval zijn een blijvend fenomeen dat de afvalverwerkers zelf zullen moeten oplossen. In 2025 gaan we door met het onder controle krijgen van de uitdagingen die dit met zich meebrengt.

Compost

Gft en etensresten van inwoners verwerken we in onze installaties in Purmerend en Middenmeer tot compost en groen gas. De compost wordt door agrariërs gebruikt om de vruchtbaarheid van hun bodem te verbeteren. Groen gas leveren we als duurzame energie aan het openbare net.   

In 2024 hebben we 209 kiloton groente-, fruit- en tuinafval en etensresten ontvangen en verwerkt (2023: 207 kiloton). Hieruit hebben we in totaal 82 kiloton compost (2023: 85 kiloton) geproduceerd. 

Om meer gft en etensresten van inwoners te kunnen verwerken, gaan we onze composteerinstallatie in Middenmeer in 2025 uitbreiden en tegelijk moderniseren. Er komt een nieuwe hal bij om het gft op te slaan vervuiling eruit te halen en we vergroten het luchtbehandelingssysteem. Hierdoor zullen een aantal geurbronnen buiten verdwijnen.

De kwaliteit van ingezameld groente-, fruit- en tuinafval blijft een aandachtspunt. Het gft is in de loop der jaren steeds meer vervuild met materialen die er niet in thuishoren, zoals luiers, restafval in zakken, glas, (bio-)plastic, metaal en textiel. HVC controleert met afvalinspecties en sorteeranalyses het binnenkomende gft bij ontvangst en geeft feedback aan gemeenten. Vorig jaar hebben we in Middenmeer 93 keer en in Purmerend 2 keer een vracht afgekeurd omdat er sprake was van meer dan 15% vervuiling. Zo’n vervuilde vracht moet worden verbrand in de afvalenergiecentrale. Dit is vanuit milieu-optiek niet wenselijk en het is ook duurder. Overleg en feedback met de ketenpartners moet deze vervuilingstrend, die ook landelijk speelt, ombuigen.

HVC streeft ernaar zoveel mogelijk te recyclen. Zelfs uit het residu van de verbranding van restafval, de bodemassen, halen wij waardevolle grondstoffen. De bodemassen worden door wASH (een samenwerkingsverband tussen HVC en Boskalis) met behulp van een wasproces in de bodemaswasinstallatie gereinigd, met als eindproduct een schone en vrij toepasbare bouwstof in wegenbouwprojecten. Waardevolle metalen zoals ijzer, (hoogwaardige) non-ferro en roestvrijstaal, halen we uit de bodemassen en worden gerecycled. 

Het proefproject voor het maken van een natuurlijke plasticvervanger uit afvalwater, genaamd PHA2USE, is op 29 november succesvol afgerond. Dat moment, waarbij de betrokken partners de resultaten presenteerden, is tegelijkertijd het startsein voor een nieuwe fase in de vervaardiging van dit materiaal dat de merknaam Caleyda® draagt.  

Vanaf 9 december werken HVC en Vereniging Koffiecapsule Recycling Nederland samen om zoveel mogelijk koffiecapsules uit huishoudelijk restafval te halen en zo nog meer recycling te realiseren. Door technologische optimalisaties kan HVC nu ook klein aluminium en klein plastic uit het restafval sorteren. Naast de koffiecups zijn plastic doppen, yoghurtbekertjes, waxinelichtjes, pillenstrips, wijndoppen en dergelijke een mooie bijvangst voor recycling. 

HVC wil een omslag maken naar een afvalvrije samenleving. Dat betekent dat we steeds minder hoeven te scheiden, verbranden of recyclen, simpelweg omdat er minder afval is. Dit is niet alleen goed voor onze planeet, maar ook voor ieders portemonnee. 

HVC loopt samen met Slibverwerking Noord-Brabant (SNB) voorop als het gaat om het bevorderen van de toepassing van technologieën om fosfaat uit as te winnen. HVC en SNB hebben afgesproken om de ervaringen die uit de verkenningen van de mogelijkheden daartoe met elkaar te delen en om zo nodig gezamenlijk te komen tot een volwaardige en grootschalige fosfaatterugwinning. 

Er is dit jaar hard gewerkt aan de ontwikkeling van de heetwaterinstallatie ten behoeve van onkruidbeheersing uit de afvalenergiecentrale in Alkmaar. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de warmte van de afvalenergiecentrale. De tankwagens van HVC rijden vanuit Alkmaar naar de locaties waar het onkruid bestreden moet worden. Verdeeld over de dag kunnen er straks met deze nieuwe installatie 19 wagens, in het totaal 475 ton per dag tanken en inzetten. Volgend jaar gaan 8 gemeenten onkruid beheersen met water dat direct vanuit onze afvalenergiecentrale afkomstig is. 

De gemeente Velsen en HVC hebben de ‘Straat van de Week’ geïntroduceerd, een nieuw concept waarbij op één dag verschillende openbaar beheertaken in een straat worden uitgevoerd Een week van tevoren worden inwoners gevraagd om auto's elders te parkeren. Op de actiedag  worden goten geveegd, onkruid verwijderd, kolken gereinigd, boomspiegels verzorgd, gesnoeid, straatwerk gerepareerd en er is gezorgd voor nieuwe beplanting in de perken. Dit lijkt een succesvolle aanpak voor de toekomst. 

In 2025 gaan we verder met de verduurzaming van ons wagenpark. We verwachten 10 extra elektrische voertuigen. Een belangrijk hoogtepunt wordt de opening van de heetwaterinstallatie in Alkmaar.